تعادل در عکاسی

تعادل در عکاسی

تعادل یکی از موضوعاتی است که در ترکیب‌بندی کمتر از آن صحبت شده است، اما شاید مهم‌ترین آن باشد. عکاسان آگاهانه یا نه، برای هر تصویر تصمیم مهمی می‌گیرند: آیا ترکیب‌بندی باید تعادل، یا عدم تعادل داشته باشد؟ هر صحنه تا حدی عناصری از تعادل و عدم تعادل دارد، که این موضوع برای عکاسانی که به دنبال بهبود قدرت تصاویر خود در بالاترین سطح هستند را حیاتی می‌کند.

تعادل چپ و راست

وقتی یک عکس کاملا متعادل باشد، به این معنی است که نیمه چپ و راست عکس چشم بیننده را به یک اندازه جلب می‌کند.

تقسیم چپ و راست تنها موردی در عکس‌های شما هست که از نظر تعادل واقعا مهم است. تعادل بالا و پایین تاثیر چندانی بر وزن یکنواخت تصویر ندارد. بنابراین می‌توانید عکسی داشته باشید که تمام سوژه‌ها در پایین قرار گرفته باشند و اگر نیمه‌های چپ و راست از نظر بصری وزن برابر داشته باشند، می‌توان آن عکس را متعادل دانست.

تصور کنید یک عکس را روی یک تکیه‌گاه ‏‏‏(نقطه اتکاء) قرار دهید؛ اگر ویژگی‌های هر دو طرف به طور مشابه چشم را جلب کنند، می‌توان تصویر را متعادل دانست.

تعادل در عکاسی

تعادل و عدم تعادل

تعادل ذاتا باعث می‌شود تصاویر شما کم و بیش آرام باشند. در یک تصویر متعادل، قاب توجه بصری را به اطراف منحرف نمی‌کند و آرام‌تر است. این منطقی است به ویژه هنگامی که دو تصویر زیر را مشاهده می‌کنید.

تعادل در عکاسی

و عکس دوم 

تعادل در عکاسی

اگرچه ممکن است نگاه‌ها متفاوت باشد، اما تصویر اول برای من بسیار آرام‌تر به نظر می‌رسد. در مقابل تصویر دوم تنش بیشتری دارد به نوعی پایدار به نظر نمی‌رسد، گویا چیزی در تصویر در شرف تغییر است.

البته افراد مختلف ممکن است یک عکس را به عکس دیگر ترجیح دهند. برای بسیاری، یک تصویر متشنج می‌تواند به طور موثرتری داستانی را بازگو کند. برای دیگران یک عکس متعادل و آرام‌ از نظر زیباشناسی خوشایند است. همه چیز به روحیه بیننده بستگی دارد.

تقارن

واضح‌ترین نوع تعادل، تقارن است که در آن تصویر در نیمه‌های چپ و راست یکسان باشد. تقارن کامل در سطح پیکسل‌ها به جز در تصاویر تولید شده با رایانه امکان پذیر نیست. اما یک تصویر تقریبا متقارن هم برای تشخیص تعادل در ترکیب‌بندی برای ما کافی است. به عکس زیر توجه کنید:

تعادل در عکاسی

مطمئنا الگوهای موجود در ستارگان در هر طرف عکس متفاوت است، اما این عکس تقریبا به طور کامل متقارن است. سوژه در مرکز این عکس قرار دارد و اساسا هر طرف دارای وزن بصری برابر با دیگری است. من حتی برای تاکید بر تعادل این تصویر فرمت مربع را انتخاب کردم.

مسئله اصلی تقارن این است که اکثر صحنه‌ها دو نیمه یکسان ندارند. و اگر در ژانری با موضوعات متقارن ‏‏‏(مثلا عکاسی معماری) کار می‌کنید، اگر همه صحنه‌ها را به یک شکل ترکیب‌بندی کنید تصاویر شما بی روح می‌شوند.

تعادل نامتقارن

یک تصویر برای متعادل بودن لازم نیست که حتما متقارن باشد. تصویر زیر را به عنوان یک مثال ساده در نظر بگیرید. خورشید یک موضوع مهم در سمت راست تصویر است، اما الگوی موج در سمت چپ تصویر چشم را به همان اندازه به سمت خود جلب می‌کند.

تعادل در عکاسی

بیشتر نمونه‌ها به این واضحی نیستند، که هر نیمه عکس یک موضوع داشته باشد که توجه را به طور یکسان به خود جلب کند. به عنوان مثال، سوژه اصلی می‌تواند در یک سمت تصویر باشد، اما چندین سوژه کوچک در سمت دیگر که قاب را متعادل می‌کنند. یا سوژه می‌تواند به اندازه کافی بزرگ باشد و طول قاب را بگیرد و خود را به طور موثری متعادل کند.

برای متعادل بودن یک تصویر، هر طرف باید به یک اندازه توجه بیننده جلب کند.

 چه مواردی چشم را در تصویر جذب می‌کنند؟

برای این که بدانید چگونه یک عکس را متعادل کنید، باید بدانید که چه چیزی چشم بیننده را در عکس جلب می‌کند. این یک لیست کوتاه است:

  • مناطق با کنتراست بالا
  • المان‌هایی که در فوکوس قرار دارند. ‏‏‏(مخصوصا اگر بیشتر عکس در فوکوس نباشد)
  • لکه‌ها یا مناطق روشن
  • موارد اشباع رنگ شده
  • رنگ‎های گرم ‏‏‏(قرمز/زرد)
  • المان‌های بزرگ
  • مردم و حیوانات
  • چشم‌های سوژه
  • مسیری که سوژه به دنبال آن است

این به هیچ وجه لیست جامعی نیست، اما برای شروع خوب است. هر زمان المانی از عکس در مقایسه با بقیه تصویر برجسته شود، مقداری از وزن بصری را به سمت خود جلب می‌کند. اگر می‌خواهید عکس خود را به طور موثر متعادل کنید، باید اجزا را طوری چیدمان کنید که جلوهای بصری یکدیگر را خنثی کنند.

دوباره، مانند قرار دادن یک تصویر روی یک تکیه‌گاه، المان‌هایی که نزدیک لبه‌های تصویر هستند نسبت به المان‌هایی که در مرکز قرار دارند وزن بیشتری دارند. بنابراین، برای ایجاد تعادل دو جسم مشابه در تصویر آن‌ها را در فاصله‌ای مشابه از مرکز قرار دهید. یا اگر فقط یک المان مهم در قاب شما وجود دارد، بهترین ترکیب‌بندی برای ایجاد تعادل قرار دادن المان در امتداد خط مرکزی است.

تعادل را در عمل بررسی کنید

برای تغییر تعادل در تصویر، نگاهی سریع به نیمه‌های چپ و راست قاب خود بیندازید. با مرور موارد موجود در لیست بالا به طور ذهنی توجه داشته باشید که چه تعداد از المان‌های مهم در هر طرف تصویر وجود دارد. در مورد فاصله هر یک از عناصر از مرکز کادر فکر کنید. مراقب باشید حتی عناصری که معمولا جلب توجه نمی‌کنند اگر نزدیک به لبه‌های کادر باشند توجه را به خود جلب می‌کنند.

ترکیب‌بندی را به سلیقه خود انجام دهید. با تغییر دادن قاب و حذف عناصر منحرف کننده حواس و ایجاد وزن بصری برابر ترکیب‌بندی را متعادل کنید.

البته این موضوع نیاز به تمرین دارد، و بسیاری از دانش ما در رابطه با ایجاد تعادل بصری حسی است. به همین دلیل بسیاری از مبتدیان تمایل دارند موضوعات را بدون توجه به شرایط در قاب قرار دهند. ما طبق طبیعت خود تمایل به عکسبرداری متعادل داریم و تمرین صحیح می‌تواند به ما کمک کند که چگونه در صحنه‌های شلوغ و پیچیده‌تر به این مهم دست پیدا کنیم.

برای نشان دادن آرامش در عکس‌ها نیازی به ایجاد تعادل صد درصد نیست. باید آگاه باشید در هنگام ترکیب‌بندی وقتی قاب‌ بسیار نامتعادل باشد باعث ایجاد تنش در بینندگان می‌شود. البته بسته به اهداف شما این امر لزوما بد نیست، اما تنش امری است که بیشتر عکاسان سعی می‌کنند از آن در عکس‌های خود جلوگیری کنند.

عدم تعادل

در بعضی از عکس‌ها؛ درحقیقت، بسیاری از عکس‌ها مقداری عدم توازن ضروری است. برای ایجاد کشش و حرکت در یک صحنه، لازم است تقارن صد درصدی از یک سمت قاب تا یک سمت دیگر را از ترکیب‌بندی صحنه حذف کنید. به عکس زیر توجه کنید.

تعادل در عکاسی

در این قاب، وزن عکس به طور مساوی بین نیمه راست و چپ عکس تقسیم نشده است. سمت چپ عکس، روشن‌تر است و کنتراست بیشتری دارد به اضافه این که سوژه اصلی را نیز شامل می‌شود. با این وجود عکس کاملا نامتقارن نیست، به گونه‌ای که باعث منحرف شدن حواس شود و بیننده را بیازارد. کشش ایجاد شده به وسیله عدم تعادل در این عکس بسیار درخور توجه است.

تعادل در قاب‌های عمودی

در ظاهر ممکن است این گونه به نظر برسد که ایجاد تعادل در عکس‌های عمودی کار چندان سختی نیست. از همان تکنیک‌هایی که برای عکس افقی به کار می‌برید استفاده کنید، عکس شما معادل خواهد شد.

اما ترکیب‌بندی عمودی، فضای کمتری را بین مرکز عکس و لبه کادر در اختیار شما می‌گذارد. همان طور که قبلا گفته شد، اگر سوژه‌ها نزدیک به لبه‌های عکس قرار گیرند می‌توانند بسیار بیشتر باعث ناهماهنگی و عدم تعادل شوند. اما در عکس‌های عمودی سوژه‌ها حتی اگر کمی از مرکز دور باشند به لبه‌های قاب نزدیک می‌شوند. با این حال ایجاد تعادل در عکس‌های عمودی غیر ممکن نیست، البته نیاز به دقت بیشتری دارد.

البته تقارن همیشه کارآمد است.

تعادل در عکاسی

اما در سایر موارد در یک ترکیب‌بندی عمودی به سادگی باید سوژه‌های اصلی را نزدیک به مرکز قاب قرار دهید. در عکس زیر سه سوژه اصلی ‏‏‏(پنجره، موج‌سوار، تابلو پایین) یک مثلث به مرکزیت وسط عکس تشکیل داده‌اند. شاید به نظر برسد عکس به سمت چپ کج شده است، اما موج‌سوار که به سمت راست در حرکت است باعث می‌شود وزن به طور مساوی بین دو سمت تصویر تقسیم شود.

تعادل در عکاسی

پانوراما

در تصاویر پانوراما ایجاد تعادل بسیار ساده است. برای مثال، کمی جا‌به‌جا کردن سوژه به سمت راست یا چپ تاثیر چندانی بر روی نتیجه نهایی ندارد، در حالی که چنین جابه‌جایی‌های کوچکی در عکس‌های عمودی می‌تواند کاملا تاثیر گذار باشد. همچنین در کادرهای پانوراما به راحتی می‌توان از نزدیک شدن سوژه به لبه‌ها دوری کرد و به دلیل وجود فضای کافی آزادی عکاس برای ترکیب‌بندی زیاد است.

تعادل در عکاسی

سوژه‌های کوچک

گاهی تعادل در عکس به اندازه‌ای که قرار است در آن نمایش داده شود بستگی دارد. برای مثال جزییات مهم ‏‏‏(جزییاتی که تقارن ترکیب‌بندی را تغییر دهند) در اندازه‌های کوچک قابل مشاهده نیست. این موضوع ممکن است مفهومی غیر معمول به نظر برسد، اما در عمل قابل درک خواهد بود.

برای مثال به عکس زیر توجه کنید. وقتی در اندازه کوچک مثل موبایل، نمایش داده می‌شود؛ دیدن رعد و برق در سمت چپ تصویر تا حدی دشوار است. بدون این رعد و برق، ابرهای موجود در عکس توازن را به سمت راست متمایز می‌کند. بنابراین تقارن نسبی زمانی قابل مشاهده است که عکس در ابعاد بزرگ نمایش داده شود.

تعادل در عکاسی

ویرایش عکس

شاید بهترین راه برای تصحیح عدم تقارن در یک عکس استفاده از نرم‌افزارهایی مانند لایت‌روم است. این کار به سادگی تیره کردن یک قسمت بسیار روشن است. این اصلاح می‌تواند شامل حذف کردن کامل یک جسم با استفاده از ابزار spot healing brush باشد. برش قسمتی از عکس نیز می‌تواند به ایجاد تعادل در ترکیب‌بندی کمک کند. روشی که استفاده می‌کنید به مهارت شما در ویرایش و پردازش عکس و همچنین به نوع عکس بستگی دارد.

به طور خلاصه اگر شما بر روی ترکیب‌بندی بسیار دقیق هستید در بیشتر صحنه‌ها می‌توانید تعادل را کنترل کنید. اگر در صحنه‌ای امکان ایجاد تعادل موثر وجود نداشته باشد، شما می‌توانید از ویرایش عکس برای برجسته کردن جنبه‌ای از عکس نسبت به سایر جنبه‌ها استفاده کنید.

در نهایت اگر انتخاب شما تعادل یا عدم تعادل در عکس باشد، بسیار مهم است که این کار فکر شده باشد. از خودتان درباره نوع عکسی که می‌خواهید بگیرید و این که تعادل یا عدم تعادل چگونه می‌تواند در رسیدن به هدف به شما کمک کند، سوال بپرسید.

اگر شما مهارت کافی به خصوص در استفاده از عدم تعادل را داشته باشید می‌توانید با ترکیب‌بندی‌های قوی با هدفی مشخص برای انتقال پیام را ایجاد کنید که در بهبود کیفیت عکس‌های شما بسیار تاثیر گذار خواهد بود.

اینستاگرام کیان نوروزی

مطالب پیشنهادی